Woordenlijst
Alle begrippen rondom CO2-uitstoot, carbon footprint, ESG-rapportage en duurzaamheid uitgelegd voor het MKB.
A
Activity-based methode
Bottom-up berekeningsmethode waarbij werkelijk verbruik (m3 gas, kWh stroom, liters brandstof) wordt vermenigvuldigd met emissiefactoren. Nauwkeuriger dan EEIO (±15% vs ±60%). De gedetailleerde calculator van CO2Track gebruikt deze methode.
Lees meerB
Baseline
Het referentiejaar waartegen je CO2-reductie meet. Meestal het eerste jaar dat je je carbon footprint berekent. Alle reductiedoelen worden uitgedrukt als percentage afname ten opzichte van deze baseline.
Lees meerC
Carbon credit
Een verhandelbaar certificaat dat de reductie of verwijdering van 1 ton CO2e vertegenwoordigt. Wordt gebruikt voor CO2-compensatie. Kwaliteit verschilt sterk; VCS (Verra) en Gold Standard zijn de meest erkende standaarden.
Lees meerCarbon footprint
De totale hoeveelheid broeikasgassen die een persoon, bedrijf of product uitstoot, uitgedrukt in tCO2e. Synoniem van CO2-voetafdruk. Internationaal de meest gebruikte term voor de klimaatimpact van een organisatie.
Lees meerCarbon offset
Het compenseren van eigen CO2-uitstoot door elders CO2 te reduceren of vast te leggen, bijvoorbeeld via bosbouw of hernieuwbare energieprojecten. Vanaf 2026 beperkt de EU Green Claims Directive het gebruik van offsets voor marketingclaims.
Lees meerCO2-voetafdruk
Nederlandse vertaling van "carbon footprint". De totale broeikasgasuitstoot van een bedrijf, gemeten in tonnen CO2-equivalent per jaar. Omvat Scope 1 (direct), Scope 2 (energie) en optioneel Scope 3 (waardeketen).
Lees meerCSRD
Corporate Sustainability Reporting Directive. EU-richtlijn die grote bedrijven (1.000+ medewerkers na Omnibus) verplicht tot uitgebreide ESG-rapportage. MKB is vrijgesteld van directe rapportage maar kan indirect geraakt worden via supply chain verzoeken.
Lees meerD
DEFRA
Department for Environment, Food & Rural Affairs. Brits overheidsorgaan dat jaarlijks de GHG Conversion Factors publiceert, de meest gebruikte emissiefactoren ter wereld voor brandstoffen, transport en afval.
Lees meerDuurzaamheidsverslag
Een rapport waarin een bedrijf zijn milieu-, sociale en governance-prestaties beschrijft. Voor CSRD-bedrijven verplicht. Voor MKB vrijwillig maar steeds vaker gevraagd door klanten, investeerders en banken. De VSME-standaard biedt een vereenvoudigd format.
Lees meerE
EEIO
Environmentally Extended Input-Output. Een top-down methode om CO2-uitstoot te schatten op basis van sectorgemiddelden en economische data. Minder nauwkeurig dan activity-based, maar bruikbaar als eerste inschatting. De quickscan van CO2Track gebruikt deze methode.
EFRAG
European Financial Reporting Advisory Group. De organisatie die de ESRS (European Sustainability Reporting Standards) en de VSME-standaard ontwikkelt in opdracht van de Europese Commissie.
Lees meerEmissiefactor
Omrekengetal waarmee je van een activiteit (bijv. 1 m3 gas, 1 kWh stroom, 1 liter diesel) berekent hoeveel CO2-equivalent vrijkomt. CO2Track gebruikt emissiefactoren van DEFRA 2024 (brandstoffen) en IEA 2024 (elektriciteit).
Lees meerEnergiebesparingsplicht
Nederlandse verplichting voor bedrijven met >50.000 kWh elektriciteit of >25.000 m3 gasverbruik om alle energiebesparende maatregelen met een terugverdientijd van max 5 jaar te nemen. Inclusief informatieplicht via RVO eLoket.
Lees meerESG
Environmental, Social & Governance. Een raamwerk voor het beoordelen van de duurzaamheid en maatschappelijke impact van een bedrijf. De "E" (milieu) omvat carbon footprint en energieverbruik, de "S" (sociaal) gaat over personeel en arbeidsomstandigheden, de "G" (governance) betreft bestuur en integriteit.
F
FTE
Full-Time Equivalent. Standaard meeteenheid voor het aantal medewerkers, gecorrigeerd voor parttimers. CO2-uitstoot per FTE is de meest gebruikte benchmark om bedrijven binnen een sector te vergelijken.
Lees meerG
GHG Protocol
Het Greenhouse Gas Protocol is de wereldwijd meest gebruikte standaard voor het meten en rapporteren van broeikasgasemissies. Ontwikkeld door WRI en WBCSD. Definieert de Scope 1, 2 en 3 indeling die de basis vormt voor vrijwel alle klimaatrapportages.
Lees meerGreen Claims Directive (ECGT)
EU-richtlijn die vanaf 27 september 2026 vage milieuclaims verbiedt. Bedrijven moeten groene beweringen onderbouwen met erkende methodologie en specifieke data. Claims als "klimaatneutraal" of "groen" zonder onderbouwing worden strafbaar.
Lees meerGreenwashing
Het misleidend presenteren van een bedrijf of product als duurzamer dan het werkelijk is. De EU Green Claims Directive en de Unfair Commercial Practices Directive zijn specifiek gericht op het bestrijden van greenwashing.
Lees meerGvO (Garantie van Oorsprong)
Een Europees certificaat dat bewijst dat elektriciteit is opgewekt uit hernieuwbare bronnen. Bij aankoop van groene stroom met GvO mag je de lagere emissiefactor (0,015 kgCO2e/kWh) toepassen in de market-based rapportage.
Lees meerI
IEA
International Energy Agency. Internationaal energieagentschap dat onder meer elektriciteits-emissiefactoren per land publiceert. De IEA-factor voor Nederland (2024) is 0,328 kgCO2e/kWh.
Lees meerK
Klimaatneutraal
Claim dat de netto CO2-uitstoot nul is, vaak bereikt door een combinatie van reductie en compensatie. Vanaf september 2026 verbiedt de EU Green Claims Directive deze term zonder onafhankelijke verificatie en erkende methodologie.
Lees meerkWh
Kilowattuur. Eenheid voor elektriciteitsverbruik. De gemiddelde emissiefactor in Nederland is 0,328 kgCO2e per kWh (grijze stroom). Met groene stroom (GvO) daalt dit naar 0,015 kgCO2e/kWh.
Lees meerM
Market-based vs Location-based
Twee methoden voor het rapporteren van Scope 2 (elektriciteit). Location-based gebruikt de gemiddelde emissiefactor van het elektriciteitsnet. Market-based houdt rekening met energiecontracten en GvO-certificaten. CO2Track ondersteunt beide methoden.
Lees meerN
Net zero
Een situatie waarin een bedrijf evenveel CO2 vastlegt of vermijdt als het uitstoot. Verschilt van "klimaatneutraal" (dat compensatie omvat). Net zero vereist daadwerkelijke emissiereductie van minimaal 90-95%, met compensatie alleen voor het restant.
R
RVO
Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. Uitvoeringsorganisatie van de Nederlandse overheid. Beheert onder meer het eLoket voor de energiebesparingsplicht en de Erkende Maatregelenlijsten.
S
Scope 1
Directe emissies van bronnen die eigendom zijn van het bedrijf of onder haar controle vallen. Voorbeelden: aardgasverwarming, bedrijfswagens, koelgassen. Typisch 30-50% van de totale uitstoot van een MKB-kantoor.
Lees meerScope 2
Indirecte emissies van ingekochte energie: elektriciteit, stadsverwarming en stoom. Wordt berekend via de emissiefactor van het elektriciteitsnet (in NL: 0,328 kgCO2e/kWh voor grijze stroom). Kan sterk dalen bij overstap op groene stroom.
Lees meerScope 3
Alle overige indirecte emissies in de waardeketen: woon-werkverkeer, zakenreizen, inkoop van goederen en diensten, afvalverwerking, transport en distributie. Vaak 50-80% van de totale carbon footprint, maar het moeilijkst te meten.
Lees meerSupply chain emissies
CO2-uitstoot die plaatsvindt in de toeleveringsketen van een bedrijf (onderdeel van Scope 3). CSRD-bedrijven moeten hun supply chain emissies rapporteren, waardoor zij leveranciers om carbon footprint data vragen.
Lees meerT
tCO2e
Ton CO2-equivalent. Standaard meeteenheid voor broeikasgassen waarbij alle gassen worden omgerekend naar het equivalente broeikaseffect van CO2. 1 tCO2e = 1.000 kg CO2-equivalent.
V
VSME
Voluntary SME Standard. Vereenvoudigde ESG-rapportagestandaard van EFRAG voor MKB-bedrijven. Bestaat uit drie modules: Basic (minimale datapunten), Narrative (kwalitatief verhaal) en Business Partners (supply chain data). CO2Track genereert de Basic Module.
Lees meerMeer weten?
Bekijk onze kennisbank voor uitgebreide artikelen over CO2-rapportage, ESG en duurzaamheid.